Holter ciśnieniowy a zwykły ciśnieniomierz – czym się różnią i kiedy stosuje się ABPM?

Holter ciśnieniowy ABPM i zwykły ciśnieniomierz mierzą ciśnienie tętnicze, ale nie są urządzeniami służącymi dokładnie do tego samego. Ciśnieniomierz domowy pokazuje wynik konkretnego pomiaru wykonanego przez użytkownika, natomiast ABPM automatycznie wykonuje serię pomiarów w ciągu dnia i nocy, tworząc całodobowy profil ciśnienia.

Dzięki temu Holter ciśnieniowy ABPM pozwala ocenić, jak wartości zmieniają się podczas zwykłej aktywności, odpoczynku i snu. Jest to zupełnie inny rodzaj informacji niż pojedynczy pomiar wykonany w gabinecie lub w domu.

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym różni się Holter ciśnieniowy od zwykłego ciśnieniomierza,
• co oznacza skrót ABPM,
• dlaczego ciśnienie mierzy się również podczas snu,
• czym są efekt białego fartucha i nadciśnienie maskowane,
• czy domowy ciśnieniomierz może zastąpić badanie ABPM,
• jak wygląda całodobowe monitorowanie ciśnienia,
• jakie informacje uzyskuje się z badania Holterem ciśnieniowym.

Chcesz częściej widzieć poradniki EKG24 w Google?

Jeśli nasze materiały są dla Ciebie pomocne, dodaj EKG24.pl jako preferowane źródło w Google. Dzięki temu nasze treści mogą być częściej wyróżniane w wynikach wyszukiwania, AI Overviews i AI Mode.

Dodaj EKG24 jako preferowane źródło

Holter ciśnieniowy i ciśnieniomierz – najważniejsza różnica

Zwykły ciśnieniomierz pozwala sprawdzić ciśnienie w określonym momencie. Można wykonać jeden pomiar albo serię pomiarów rano i wieczorem i na tej podstawie prowadzić dzienniczek wartości.

Holter ciśnieniowy działa inaczej. Pacjent nosi mankiet połączony z niewielkim rejestratorem, który automatycznie wykonuje kolejne pomiary przez ustalony okres – najczęściej obejmujący zarówno dzień, jak i noc.

W efekcie nie otrzymujemy jednej liczby, ale wiele pomiarów wykonanych podczas normalnego funkcjonowania pacjenta.

Co oznacza ABPM?

ABPM to skrót od angielskiego Ambulatory Blood Pressure Monitoring, czyli ambulatoryjnego monitorowania ciśnienia tętniczego.

W Polsce bardzo często używa się określenia Holter ciśnieniowy lub Holter RR, chociaż technicznie urządzenie jest rejestratorem ambulatoryjnego ciśnienia tętniczego.

W praktyce pacjent otrzymuje:

• mankiet zakładany na ramię,
• niewielki rejestrator,
• zaprogramowany harmonogram pomiarów.

Po zakończeniu badania zapis jest pobierany do oprogramowania, które umożliwia analizę wykonanych pomiarów.

Jeżeli interesują Cię urządzenia przeznaczone do wykonywania takich badań w gabinecie lub poradni, zobacz kategorię Holtery ciśnieniowe – rejestratory ABPM.

Po co wykonywać serię pomiarów przez całą dobę?

Ciśnienie tętnicze nie jest wartością stałą. Zmienia się w zależności od wielu czynników, między innymi pory dnia, aktywności fizycznej, odpoczynku, snu, emocji czy sytuacji, w której wykonywany jest pomiar.

Jednorazowy wynik jest więc tylko informacją o wartości ciśnienia w konkretnym momencie.

ABPM pozwala spojrzeć na problem szerzej. Zamiast pojedynczego pomiaru lekarz otrzymuje serię wyników wykonanych w różnych sytuacjach w ciągu typowego dnia pacjenta.

Dlaczego Holter ciśnieniowy mierzy ciśnienie w nocy?

To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy badaniem ABPM a zwykłym pomiarem domowym.

Holter ciśnieniowy wykonuje pomiary również podczas snu. Pozwala to ocenić nocne wartości ciśnienia oraz porównać je z wynikami uzyskiwanymi w ciągu dnia.

Fizjologicznie wartości ciśnienia mogą zmieniać się wraz z rytmem dobowym. Analiza tego profilu może dostarczyć lekarzowi informacji, których nie da się uzyskać na podstawie kilku pomiarów wykonanych w ciągu dnia.

Dlatego wynik ABPM często przedstawia oddzielnie:

• średnie wartości z całego okresu badania,
• wyniki z okresu dziennego,
• wyniki z okresu nocnego,
• zmiany wartości pomiędzy dniem a nocą,
• liczbę prawidłowo wykonanych pomiarów.

Efekt białego fartucha – kiedy pomiar w gabinecie może wyglądać inaczej?

Jednym z powodów wykorzystywania pomiarów poza gabinetem jest tzw. efekt białego fartucha.

U części osób wartości ciśnienia zmierzone w gabinecie mogą być wyższe niż wartości obserwowane poza placówką medyczną. Sam fakt obecności lekarza, stres związany z wizytą lub sytuacją badania może wpływać na wynik.

Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego uwzględniają pomiary poza gabinetem, w tym ABPM i pomiary domowe, jako istotny element oceny ciśnienia tętniczego.

Holter pozwala zobaczyć, co dzieje się z ciśnieniem wtedy, gdy pacjent wraca do swojej zwykłej aktywności.

Czym jest nadciśnienie maskowane?

Możliwa jest również sytuacja odwrotna.

Nadciśnienie maskowane oznacza sytuację, w której wartości uzyskiwane podczas pomiaru w gabinecie mogą wyglądać prawidłowo, podczas gdy pomiary wykonywane poza gabinetem są podwyższone.

To kolejny przykład pokazujący, dlaczego kilka pomiarów wykonanych w określonym miejscu nie zawsze daje taki sam obraz jak monitorowanie prowadzone podczas codziennej aktywności.

Czy domowy ciśnieniomierz może zastąpić Holter ABPM?

Nie są to badania zamienne w każdej sytuacji. Domowe pomiary ciśnienia i ABPM dostarczają częściowo podobnych, ale nie identycznych informacji.

Dobry ciśnieniomierz naramienny jest bardzo przydatnym narzędziem do regularnych pomiarów domowych. Pacjent może wykonywać pomiary o ustalonych porach i obserwować wartości w dłuższym okresie.

ABPM ma jednak kilka cech, których typowy domowy pomiar nie zapewnia:

• automatyczne pomiary w zaprogramowanych odstępach,
• pomiar podczas zwykłej aktywności,
• pomiary podczas snu,
• większą liczbę wyników z jednego okresu obserwacji,
• automatyczne zapisanie wszystkich pomiarów w rejestratorze.

Decyzję o tym, czy w danej sytuacji wystarczą pomiary domowe, czy potrzebne jest ABPM, podejmuje lekarz na podstawie konkretnej sytuacji klinicznej.

Jak wygląda badanie Holterem ciśnieniowym?

Badanie nie polega na ciągłym pomiarze ciśnienia. Rejestrator wykonuje kolejne pomiary według programu ustawionego przed rozpoczęciem monitorowania.

Typowy przebieg wygląda następująco:

1. na ramię pacjenta zakładany jest mankiet,
2. mankiet zostaje połączony z rejestratorem,
3. w urządzeniu ustawiany jest harmonogram pomiarów,
4. pacjent opuszcza placówkę i funkcjonuje możliwie normalnie,
5. rejestrator automatycznie wykonuje kolejne pomiary,
6. po zakończeniu monitorowania urządzenie jest zdejmowane,
7. dane są pobierane i analizowane w oprogramowaniu.

Dokładny sposób przygotowania pacjenta, częstotliwość pomiarów oraz czas badania zależą od protokołu placówki i ustawień konkretnego systemu ABPM.

Co robić podczas pomiaru Holterem ciśnieniowym?

Kiedy mankiet zaczyna się napełniać, najlepiej umożliwić urządzeniu wykonanie pomiaru w możliwie stabilnych warunkach.

Zwykle oznacza to:

• ograniczenie ruchu ręki podczas trwania pomiaru,
• niezdejmowanie mankietu bez wyraźnej potrzeby lub zaleceń personelu,
• zwracanie uwagi, czy mankiet nie zmienił położenia,
• prowadzenie zwykłej aktywności pomiędzy pomiarami, jeśli personel nie zalecił inaczej,
• zapisywanie istotnych zdarzeń w dzienniczku, jeżeli placówka tego wymaga.

Nieudany pojedynczy pomiar nie musi oznaczać awarii urządzenia. Ruch ręki lub inne zakłócenia mogą spowodować, że rejestrator będzie musiał ponowić pomiar.

Holter ciśnieniowy a pomiar w gabinecie

Pomiar wykonywany przez lekarza lub pielęgniarkę pozostaje ważnym elementem oceny ciśnienia. ABPM nie służy do tego, aby po prostu „zastąpić” każdy pomiar gabinetowy.

Różnica polega na ilości i warunkach uzyskiwania danych.

W gabinecie otrzymujemy kilka wyników wykonanych w kontrolowanych warunkach. Holter ciśnieniowy pokazuje natomiast serię pomiarów wykonywanych podczas zwykłego dnia i snu.

Obie informacje mogą się wzajemnie uzupełniać.

Holter ciśnieniowy a Holter EKG – to nie jest to samo badanie

Nazwa „Holter” bywa źródłem nieporozumień.

Holter ciśnieniowy ABPM mierzy ciśnienie tętnicze za pomocą mankietu zakładanego na ramię.

Holter EKG rejestruje natomiast elektryczną czynność serca za pomocą elektrod umieszczonych na ciele pacjenta.

Są to więc dwa różne rodzaje badań przeznaczone do oceny różnych parametrów.

Co znajduje się w wyniku badania ABPM?

Dokładna forma raportu zależy od systemu i oprogramowania, jednak może on zawierać między innymi:

• listę poszczególnych pomiarów,
• wartości skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego,
• informację o tętnie, jeśli rejestrator zapisuje ten parametr,
• średnie wartości dla wybranych okresów,
• podział na okres dzienny i nocny,
• wykres zmian ciśnienia w czasie,
• informację o pomiarach prawidłowych i nieudanych.

Interpretacja raportu należy do lekarza i powinna uwzględniać nie tylko sam wydruk z rejestratora, ale również stan zdrowia pacjenta, historię choroby, leczenie i inne dostępne informacje.

Domowe pomiary czy ABPM – które rozwiązanie jest lepsze?

Nie ma jednej odpowiedzi, ponieważ oba sposoby pomiaru pełnią różne funkcje.

W praktyce lekarz może korzystać zarówno z pomiarów wykonywanych w gabinecie, pomiarów domowych, jak i wyników ABPM. Nie należy traktować tych metod jako konkurencyjnych – każda pokazuje ciśnienie z nieco innej perspektywy.

Dlaczego jakość rejestratora ABPM ma znaczenie?

Dla placówki wykonującej badania ważny jest nie tylko sam fakt automatycznego pomiaru ciśnienia. Liczy się cały system pracy.

Przy wyborze rejestratora Holtera ciśnieniowego warto zwrócić uwagę między innymi na:

• komfort i masę rejestratora,
• dostępne rozmiary mankietów,
• możliwość programowania harmonogramu pomiarów,
• czytelność raportu,
• oprogramowanie do analizy badania,
• sposób komunikacji urządzenia z komputerem,
• łatwość przygotowania kolejnego badania,
• dostępność mankietów, przewodów i części eksploatacyjnych,
• serwis oraz wsparcie techniczne.

W gabinecie wykonującym wiele badań tygodniowo wygoda obsługi oprogramowania i przygotowania kolejnego pacjenta może być równie istotna jak parametry samego rejestratora.

Jaki Holter ciśnieniowy wybrać do gabinetu?

To już przede wszystkim decyzja sprzętowa. Innych funkcji może potrzebować niewielki gabinet wykonujący kilka badań miesięcznie, a innych poradnia kardiologiczna prowadząca codziennie wiele rejestracji.

Znaczenie mają liczba rejestratorów, szybkość programowania urządzenia, dostępność różnych mankietów, oprogramowanie oraz późniejszy serwis.

Jeżeli jesteś na etapie wyposażania placówki, zobacz Holtery ciśnieniowe ABPM dostępne w EKG24. W jednym miejscu możesz porównać urządzenia przeznaczone do całodobowego monitorowania ciśnienia tętniczego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Holter ciśnieniowy mierzy ciśnienie cały czas?

Nie. Rejestrator wykonuje kolejne pomiary automatycznie według zaprogramowanego harmonogramu. Pomiędzy pomiarami mankiet pozostaje na ramieniu, ale nie jest stale napompowany.

Czy Holter ciśnieniowy mierzy ciśnienie w nocy?

Tak. Jedną z ważnych cech ABPM jest możliwość wykonywania pomiarów również podczas snu, dzięki czemu można ocenić nocny profil ciśnienia.

Czy można spać z Holterem ciśnieniowym?

Badanie jest projektowane tak, aby obejmowało również okres snu. Rejestrator i mankiet pozostają założone zgodnie z instrukcją otrzymaną w placówce.

Czy Holter ciśnieniowy i Holter EKG to to samo?

Nie. Holter ciśnieniowy ABPM mierzy ciśnienie tętnicze za pomocą mankietu. Holter EKG rejestruje elektryczną aktywność serca za pomocą elektrod.

Czy zwykły ciśnieniomierz może zastąpić ABPM?

Domowy ciśnieniomierz jest bardzo przydatny do samodzielnej kontroli, ale nie dostarcza dokładnie takich samych danych jak automatyczne monitorowanie obejmujące dzień i noc. O wyborze odpowiedniej metody powinien zdecydować lekarz.

Co oznacza skrót ABPM?

ABPM oznacza Ambulatory Blood Pressure Monitoring, czyli ambulatoryjne monitorowanie ciśnienia tętniczego.

Po co wykonuje się Holter ciśnieniowy?

Badanie pozwala uzyskać serię pomiarów ciśnienia wykonanych poza gabinetem, w różnych porach dnia oraz podczas snu. Może dzięki temu dostarczyć dodatkowych informacji o dobowym profilu ciśnienia.

Gdzie kupić Holter ciśnieniowy do gabinetu?

Urządzenia przeznaczone do wykonywania badań ABPM znajdziesz w kategorii Holtery ciśnieniowe w EKG24. Przy wyborze warto porównywać nie tylko cenę rejestratora, ale także oprogramowanie, mankiety, sposób obsługi i dostępność serwisu.

Co warto zapamiętać?

• Zwykły ciśnieniomierz i Holter ABPM nie służą dokładnie do tego samego.
• Ciśnieniomierz domowy pozwala wykonywać pomiary w wybranych momentach.
• ABPM automatycznie wykonuje serię pomiarów obejmującą dzień i noc.
• Holter pozwala ocenić dobowy profil ciśnienia podczas zwykłego funkcjonowania.
• Pomiary poza gabinetem mogą pomagać w ocenie efektu białego fartucha i nadciśnienia maskowanego.
• ABPM umożliwia analizę wartości ciśnienia podczas snu.
• Interpretacji wyniku badania powinien dokonać lekarz.

Źródła

• European Society of Cardiology – 2024 ESC Guidelines for the Management of Elevated Blood Pressure and Hypertension
• European Society of Cardiology – Pocket Guidelines: Elevated Blood Pressure and Hypertension
• Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego / Polskie Towarzystwo Kardiologiczne – wytyczne PTNT/PTK 2024

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani indywidualnych zaleceń dotyczących diagnostyki lub leczenia.