Czy AED z zieloną kontrolką jest naprawdę sprawny? Jak wygląda profesjonalny przegląd defibrylatora

Zielona kontrolka lub symbol „OK” na defibrylatorze AED oznacza, że urządzenie nie wykryło określonych błędów podczas własnych autotestów. Nie oznacza jednak, że sprawdzono wszystkie parametry, które można zweryfikować podczas profesjonalnego przeglądu. Zewnętrzna kontrola może obejmować między innymi pomiar energii wyładowania, test reakcji AED na symulowane rytmy serca, ocenę baterii i elektrod oraz dokumentację wyników.

Właśnie dlatego przegląd AED nie powinien sprowadzać się wyłącznie do spojrzenia na kontrolkę, sprawdzenia daty na elektrodach i postawienia pieczątki. Nowoczesne analizatory defibrylatorów pozwalają znacznie dokładniej ocenić działanie urządzenia.

Z tego artykułu dowiesz się:

• co naprawdę oznacza zielona kontrolka „OK” w AED,
• jak można sprawdzić działanie defibrylatora bez użycia go na pacjencie,
• na czym polega pomiar energii wyładowania AED,
• jak analizator może sprawdzić reakcję AED na migotanie komór i częstoskurcz komorowy,
• co podczas kontroli sprawdza się w baterii i elektrodach,
• czym jest PN-EN 62353 i kiedy ma znaczenie przy kontroli urządzeń medycznych,
• jakie znaczenie mają kwalifikacje G1 E i D do prac kontrolno-pomiarowych,
• co powinien zawierać profesjonalny raport z przeglądu AED.

Chcesz częściej widzieć poradniki EKG24 w Google?

Jeśli nasze materiały są dla Ciebie pomocne, dodaj EKG24.pl jako preferowane źródło w Google. Dzięki temu nasze treści mogą być częściej wyróżniane w wynikach wyszukiwania, AI Overviews i AI Mode.

Dodaj EKG24 jako preferowane źródło

Co oznacza zielona kontrolka na defibrylatorze AED?

Większość współczesnych defibrylatorów AED wykonuje automatyczne testy wewnętrzne. W zależności od modelu urządzenie może samodzielnie kontrolować wybrane układy elektroniczne, stan baterii czy wewnętrzne obwody odpowiedzialne za gotowość do pracy.

Jeżeli autotest nie wykryje problemu, AED zazwyczaj sygnalizuje gotowość zieloną kontrolką, symbolem graficznym lub komunikatem „OK”.

To bardzo ważny mechanizm bezpieczeństwa, ale autotest nie jest tym samym co zewnętrzny przegląd techniczny wykonywany przy użyciu specjalistycznej aparatury.

Zewnętrzny analizator może bowiem sprawdzić parametry, których użytkownik nie zobaczy na wyświetlaczu AED.

Czy AED z kontrolką „OK” może mieć problem?

Tak. Status „OK” informuje przede wszystkim o wyniku testów zaprogramowanych przez producenta urządzenia. Nie zastępuje on kontroli wszystkich elementów, które mogą mieć znaczenie podczas rzeczywistego użycia.

Podczas zewnętrznego przeglądu można dodatkowo ocenić między innymi:

• stan mechaniczny obudowy,
• złącza i przewody,
• stan oraz termin ważności elektrod,
• stan i termin przydatności baterii,
• reakcję urządzenia na określone rytmy serca,
• czas potrzebny na przygotowanie wyładowania,
• energię rzeczywiście oddawaną podczas testu,
• wybrane parametry impulsu defibrylacyjnego,
• komunikaty głosowe i wizualne,
• wersję oprogramowania, jeżeli jest możliwa do sprawdzenia.

Jak sprawdzić AED bez wykonywania wyładowania na człowieku?

Do profesjonalnych testów wykorzystuje się analizator defibrylatorów. Jest to specjalistyczne urządzenie pomiarowe, które może zastąpić pacjenta podczas kontrolowanego testu.

Analizator pozwala przyjąć wyładowanie wygenerowane przez defibrylator i zmierzyć jego parametry. Może również wygenerować odpowiednie sygnały EKG, dzięki którym sprawdza się reakcję urządzenia AED.

W serwisie EKG24 do tego typu badań wykorzystujemy między innymi Rigel Medical UniPulse 400 – profesjonalny analizator przeznaczony do testowania defibrylatorów i AED.

Rigel UniPulse 400 – co można sprawdzić podczas przeglądu AED?

Rigel Medical UniPulse 400 jest specjalistycznym analizatorem defibrylatorów umożliwiającym pomiar i analizę wyładowania oraz symulację sygnałów EKG.

Urządzenie może mierzyć między innymi:

• energię wyładowania defibrylatora,
• napięcie impulsu,
• prąd impulsu,
• czas trwania impulsu,
• czas ładowania defibrylatora.

UniPulse 400 wykorzystuje nieindukcyjne obciążenie testowe 50 Ω i według specyfikacji producenta pozwala mierzyć energię defibrylacji do 600 J.

Obsługuje przebiegi między innymi:

• jednofazowe,
• dwufazowe,
• impulsowe.

To oznacza, że przegląd może obejmować rzeczywisty pomiar parametrów wyładowania zamiast wyłącznie sprawdzenia, czy urządzenie zgłasza gotowość do pracy.

Pomiar energii wyładowania AED – na czym polega?

W czasie testu defibrylator wykonuje wyładowanie do analizatora zamiast do pacjenta.

Analizator odbiera impuls i mierzy jego parametry. Wynik można następnie porównać z wartościami właściwymi dla konkretnego modelu i procedurą producenta.

Pomiar energii jest jednym z najbardziej obrazowych przykładów różnicy pomiędzy autotestem urządzenia a zewnętrznym przeglądem wykonywanym przy użyciu aparatury pomiarowej.

Kontrolka może powiedzieć użytkownikowi „urządzenie jest gotowe”. Analizator może natomiast pokazać konkretny wynik pomiaru.

Czy można sprawdzić, czy AED prawidłowo rozpoznaje rytm serca?

Profesjonalny analizator defibrylatorów może również działać jako symulator sygnału EKG.

Rigel UniPulse 400 oferuje szeroki zestaw symulowanych rytmów i arytmii. W trybie przeznaczonym do testowania AED dostępne są między innymi:

• prawidłowy rytm zatokowy,
• asystolia,
• migotanie komór – VF,
• częstoskurcz komorowy – VT,
• migotanie przedsionków.

Dzięki temu podczas odpowiedniej procedury można sprawdzić, jak AED reaguje na sygnały reprezentujące różne rytmy serca.

To zupełnie inny poziom kontroli niż zwykłe włączenie urządzenia.

Test migotania komór VF – dlaczego jest interesujący?

Migotanie komór, czyli VF, jest jednym z rytmów, w których defibrylacja może być wskazana.

Podczas testu analizator może wygenerować sygnał imitujący migotanie komór. AED analizuje go tak, jak analizowałby sygnał pochodzący od pacjenta.

W zależności od urządzenia i procedury można w ten sposób obserwować proces analizy oraz reakcję defibrylatora.

Nie oznacza to oczywiście zastąpienia wewnętrznych procedur producenta. Jest to dodatkowy, zewnętrzny test funkcjonalny urządzenia.

Elektrody AED – co należy kontrolować?

Sprawny defibrylator bez właściwych elektrod nie jest kompletnym zestawem gotowym do użycia.

Podczas kontroli należy zwrócić uwagę między innymi na:

• termin ważności elektrod,
• stan opakowania,
• uszkodzenia mechaniczne,
• zgodność elektrod z konkretnym modelem AED,
• prawidłowe podłączenie ich do urządzenia, jeżeli producent przewiduje stałe podłączenie.

Elektrody zawierają warstwę przewodzącego żelu, dlatego są elementem eksploatacyjnym o określonym przez producenta terminie przydatności.

Jeżeli potrzebujesz nowych elektrod do AED, zobacz kategorię: elektrody do defibrylatorów AED.

Bateria AED – czy wystarczy sprawdzić datę?

Nie zawsze. W zależności od modelu AED bateria może mieć określony termin przydatności, przewidywaną żywotność w trybie czuwania oraz własną diagnostykę stanu.

Podczas kontroli warto sprawdzić:

• rodzaj zastosowanej baterii,
• termin jej przydatności,
• status zgłaszany przez urządzenie,
• ewentualne komunikaty o niskim poziomie energii,
• zalecenia producenta dotyczące wymiany.

Baterie do różnych modeli AED znajdziesz tutaj: baterie do defibrylatorów AED.

Jak często wykonywać przegląd defibrylatora AED?

Nie ma jednej częstotliwości właściwej dla wszystkich defibrylatorów AED.

Termin kontroli powinien wynikać przede wszystkim z:

• instrukcji producenta,
• dokumentacji konkretnego urządzenia,
• zaleceń serwisowych,
• warunków użytkowania i przechowywania,
• wewnętrznych procedur właściciela urządzenia.

W praktyce często spotyka się kontrole okresowe wykonywane co 12 miesięcy, ale nie należy traktować tego jako uniwersalnego obowiązku dla wszystkich modeli.

PN-EN 62353 a przegląd defibrylatora AED

PN-EN 62353 jest normą dotyczącą badań okresowych oraz badań po naprawie medycznych urządzeń elektrycznych.

Norma ma zastosowanie między innymi podczas konserwacji, przeglądu, serwisowania oraz badań okresowych urządzeń medycznych.

Nie określa jednak jednego obowiązkowego przedziału czasowego pomiędzy przeglądami wszystkich urządzeń.

W przypadku AED zakres badań należy każdorazowo dostosować do konstrukcji konkretnego urządzenia i instrukcji jego producenta.

Kto może wykonywać pomiary podczas przeglądu AED?

To pytanie pojawia się szczególnie często w przypadku placówek, które chcą uporządkować dokumentację swojego sprzętu medycznego.

Trzeba rozdzielić dwie kwestie:

• kompetencje dotyczące konkretnego wyrobu medycznego i procedur jego producenta,
• kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu określonych prac elektrycznych i kontrolno-pomiarowych.

W EKG24 prace kontrolno-pomiarowe wykonuje osoba posiadająca świadectwa kwalifikacyjne G1 w zakresie Eksploatacji oraz Dozoru – E + D, obejmujące prace kontrolno-pomiarowe dla właściwego zakresu urządzeń elektrycznych.

Co oznaczają uprawnienia SEP G1 E i D?

Potocznie używa się określenia „uprawnienia SEP”, chociaż formalnie chodzi o świadectwa kwalifikacyjne dotyczące eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci.

E – Eksploatacja obejmuje między innymi osoby wykonujące prace związane z:

• obsługą,
• konserwacją,
• remontem lub naprawą,
• montażem i demontażem,
• czynnościami kontrolno-pomiarowymi – jeżeli taki zakres znajduje się na świadectwie.

D – Dozór dotyczy między innymi osób kierujących takimi czynnościami lub sprawujących nadzór nad eksploatacją określonych urządzeń, instalacji i sieci.

Posiadanie kwalifikacji G1 E + D z zakresem kontrolno-pomiarowym jest więc istotnym elementem kompetencji osoby wykonującej pomiary elektryczne.

Czy SEP G1 wystarczy do serwisowania każdego AED?

Nie. To bardzo ważne rozróżnienie.

Świadectwo kwalifikacyjne G1 nie zastępuje dokumentacji producenta, dostępu do procedur serwisowych ani specjalistycznej wiedzy dotyczącej konkretnego defibrylatora.

Niektóre urządzenia mogą wymagać:

• dedykowanego oprogramowania,
• kodu serwisowego,
• indywidualnego klucza producenta,
• specjalnego adaptera,
• określonej procedury serwisowej,
• w niektórych przypadkach udziału autoryzowanego serwisu.

Dlatego profesjonalny serwis powinien łączyć kwalifikacje osoby wykonującej pomiary, odpowiednią aparaturę oraz przestrzeganie wymagań producenta konkretnego urządzenia.

Jakie urządzenia pomiarowe powinien mieć profesjonalny serwis AED?

Sam multimetr nie pozwala przeprowadzić pełnej kontroli funkcjonalnej defibrylatora.

W zależności od zakresu przeglądu serwis może korzystać między innymi z:

• analizatora defibrylatorów,
• symulatora EKG i arytmii,
• analizatora bezpieczeństwa elektrycznego,
• dedykowanych adapterów do poszczególnych modeli AED,
• oprogramowania serwisowego producenta.

W EKG24 wykorzystujemy specjalistyczną aparaturę Rigel Medical, w tym analizator defibrylatorów UniPulse 400.

Dla klienta oznacza to możliwość otrzymania konkretnych wyników pomiarowych, a nie wyłącznie informacji, że urządzenie zostało wizualnie sprawdzone.

Czy podczas przeglądu można aktualizować oprogramowanie AED?

W niektórych urządzeniach tak.

Jeżeli producent udostępnia aktualizację oraz procedurę umożliwiającą jej wykonanie, podczas serwisu można sprawdzić wersję firmware urządzenia i – tam, gdzie jest to możliwe – przeprowadzić aktualizację.

Nie wszystkie aktualizacje są jednak dostępne dla niezależnych serwisów. Część producentów wymaga specjalnego dostępu, kluczy lub własnego oprogramowania.

Co powinien zawierać raport z przeglądu AED?

Profesjonalny przegląd powinien zostawić po sobie dokumentację, a nie wyłącznie pieczątkę.

Raport może zawierać między innymi:

• producenta i model AED,
• numer seryjny,
• numer inwentarzowy, jeśli jest stosowany,
• datę wykonania przeglądu,
• zakres przeprowadzonych czynności,
• wynik oględzin urządzenia,
• informację o baterii,
• informację o elektrodach,
• wyniki testów funkcjonalnych,
• wyniki pomiaru energii wyładowania, jeżeli test został wykonany,
• informację o wykorzystanej aparaturze pomiarowej,
• uwagi dotyczące urządzenia,
• zalecenia serwisowe,
• termin następnej kontroli.

Czy wystarczy pieczątka w paszporcie technicznym AED?

Paszport techniczny jest bardzo wygodnym sposobem prowadzenia historii urządzenia, ale sam krótki wpis nie powinien zastępować szczegółowych wyników przeprowadzonego przeglądu.

W paszporcie można zapisać datę, wynik kontroli, wykonawcę oraz termin następnej czynności, natomiast szczegółowe wyniki pomiarów warto przechowywać w raporcie.

Jeżeli potrzebujesz uniwersalnego formularza, na EKG24 udostępniamy również bezpłatny wzór paszportu technicznego sprzętu medycznego PDF.

Dokumentacja przeglądu AED – co mówią przepisy?

Ustawa o wyrobach medycznych wymaga od podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz użytkowników wykorzystujących wyroby zawodowo lub gospodarczo posiadania dokumentacji określonych czynności wynikających z instrukcji używania urządzenia.

Dotyczy to między innymi:

• napraw,
• konserwacji,
• serwisu,
• aktualizacji oprogramowania,
• przeglądów,
• kalibracji i wzorcowań,
• sprawdzeń,
• kontroli bezpieczeństwa.

Dokumentacja powinna zawierać między innymi datę czynności, dane wykonawcy, opis, wyniki i uwagi dotyczące urządzenia.

Ile kosztuje przegląd AED?

Nie zawsze można ustalić jedną cenę odpowiednią dla każdego defibrylatora.

Na koszt wpływają między innymi:

• producent i model urządzenia,
• liczba defibrylatorów,
• zakres wymaganych testów,
• dostępność odpowiednich adapterów,
• wymagania producenta,
• konieczność użycia oprogramowania lub kodów serwisowych,
• miejsce wykonania usługi.

Przy większej liczbie AED korzystne jest przygotowanie jednej indywidualnej wyceny dla całej placówki, firmy lub sieci urządzeń.

Szczegółowy zakres usługi znajdziesz tutaj: przegląd techniczny i serwis defibrylatora AED.

Jak samodzielnie kontrolować AED pomiędzy przeglądami?

Profesjonalny przegląd nie zwalnia właściciela z regularnej kontroli podstawowych elementów urządzenia.

Warto okresowo sprawdzać:

• czy AED nadal sygnalizuje gotowość,
• czy nie pojawił się komunikat błędu,
• czy urządzenie nie zostało uszkodzone mechanicznie,
• czy elektrody znajdują się na miejscu,
• czy termin ważności elektrod nie minął,
• czy bateria nie wymaga wymiany,
• czy zestaw ratowniczy jest kompletny.

Jeżeli AED znajduje się w miejscu publicznym, takie proste kontrole mogą być wykonywane znacznie częściej niż profesjonalny przegląd techniczny.

Najczęściej zadawane pytania o przegląd AED

Czy zielona kontrolka oznacza, że AED jest całkowicie sprawny?

Oznacza, że urządzenie pozytywnie przeszło własne autotesty przewidziane przez producenta. Nie zastępuje jednak wszystkich zewnętrznych testów i pomiarów możliwych do wykonania podczas profesjonalnego przeglądu.

Jak sprawdzić energię wyładowania AED?

Do tego celu wykorzystuje się analizator defibrylatorów. Urządzenie przyjmuje impuls z AED na kontrolowane obciążenie i mierzy jego parametry, w tym energię wyładowania.

Jakim urządzeniem można testować AED?

Jednym z profesjonalnych analizatorów jest Rigel Medical UniPulse 400, który umożliwia między innymi pomiary parametrów wyładowania oraz symulację sygnałów EKG i arytmii.

Czy można zasymulować migotanie komór podczas testu AED?

Tak. Profesjonalne analizatory defibrylatorów mogą generować sygnały reprezentujące określone rytmy, w tym migotanie komór VF, co pozwala przeprowadzić test funkcjonalny reakcji urządzenia.

Czy osoba wykonująca pomiary AED powinna mieć SEP?

Zakres wymaganych kwalifikacji zależy od wykonywanych czynności. W przypadku prac elektrycznych i kontrolno-pomiarowych znaczenie mają właściwe świadectwa kwalifikacyjne. W EKG24 osoba wykonująca te prace posiada kwalifikacje G1 E oraz D obejmujące czynności kontrolno-pomiarowe.

Czy SEP G1 pozwala serwisować każdy defibrylator?

Nie. Kwalifikacje elektryczne nie zastępują procedur producenta, wymaganej dokumentacji technicznej ani specjalistycznej wiedzy dotyczącej konkretnego modelu AED.

Czy podczas przeglądu trzeba wymieniać elektrody?

Nie, jeżeli są właściwe dla urządzenia, ich opakowanie jest nienaruszone i pozostają w terminie przydatności. Elektrody po użyciu lub po upływie terminu ważności należy wymienić zgodnie z zaleceniami producenta.

Czy bateria AED jest wymieniana przy każdym przeglądzie?

Nie. Baterię wymienia się zgodnie z jej stanem, terminem przydatności i zaleceniami producenta konkretnego urządzenia.

Czy przegląd AED można wykonać wysyłkowo?

Tak. Pojedyncze urządzenia można przesłać do serwisu kurierem. Przy większej liczbie AED możliwe jest również indywidualne ustalenie realizacji w placówce.

Co warto zapamiętać?

• Zielona kontrolka AED nie jest tym samym co zewnętrzny profesjonalny przegląd.
• Analizator defibrylatorów pozwala zmierzyć rzeczywiste parametry wyładowania.
• Rigel UniPulse 400 umożliwia pomiar energii oraz symulację wielu rytmów i arytmii.
• Podczas kontroli należy sprawdzić również elektrody i baterię AED.
• Częstotliwość przeglądów powinna wynikać przede wszystkim z instrukcji producenta.
• PN-EN 62353 dotyczy badań okresowych i badań po naprawie medycznych urządzeń elektrycznych.
• Kwalifikacje G1 E + D z zakresem kontrolno-pomiarowym są istotne przy wykonywaniu właściwych prac elektrycznych, ale nie zastępują wymagań producenta AED.
• Profesjonalny przegląd powinien kończyć się raportem zawierającym wykonane czynności i wyniki.

Potrzebujesz profesjonalnego przeglądu AED?

Jeżeli chcesz zweryfikować stan swojego urządzenia, zobacz zakres usługi przeglądu technicznego defibrylatora AED.

Jeżeli podczas kontroli okaże się, że elementy eksploatacyjne wymagają wymiany, w EKG24 znajdziesz również:

• elektrody do defibrylatorów AED,
• baterie do defibrylatorów AED.

Przy większej liczbie urządzeń przygotowujemy indywidualną wycenę uwzględniającą liczbę AED, modele, producentów oraz wymagany zakres kontroli.

Źródła

• Rigel Medical – UniPulse 400 Defibrillator Analyser
• Polski Komitet Normalizacyjny – PN-EN 62353:2015-02
• Ustawa z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych – art. 63
• Rozporządzenie w sprawie stwierdzania kwalifikacji osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci